Renta z tytułu niezdolności do pracy

Charakter i warunki przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy.

Zgodnie z treścią art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach
i rentach z FUS (t.j. Dz.U. z 208r. poz. 1270 ze zm.) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który - poza spełnieniem pozostałych przesłanek - jest niezdolny do pracy. W myśl art. 12 ust. 1 ustawy, niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej
z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu; całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (ust. 2); częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej
z poziomem posiadanych kwalifikacji (ust. 3).

Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące przesłanki:

1.     Jest niezdolny do pracy (o czym orzeka lekarz ZUS);

2.     Ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy (staż ubezpieczenia)

3.     Niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w ustawie o emeryturach i rentach, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów;

4.     Nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.

W przypadku punktu 2 (staż ubezpieczenia) nie jest wymagany od ubezpieczonego, którego niezdolność do pracy jest spowodowana wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy.
Warunek z punktu 3 nie dotyczy ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.

Osoba uznana przez lekarza orzecznika ZUS za niezdolną do pracy (częściowo lub całkowicie) ma prawo do renty stałej lub okresowej.

Wymagany okres składkowy i nieskładkowy (staż ubezpieczenia).

Warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego (staż ubezpieczenia)  uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej:

  • 1 rok - jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat;
  • 2 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała wwieku powyżej 20 do 22 lat;
  • 3 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała wwieku powyżej 22 do 25 lat;
  • 4 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała wwieku powyżej 25 do 30 lat;
  • 5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała wwieku powyżej 30 lat (przy czym

okres 5 lat powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy;  wymóg ten nie dotyczy ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla kobiety i 30 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy).

Jeżeli ubezpieczony nie osiągnął okresu składkowego i nieskładkowego (stażu ubezpieczenia), warunek posiadania wymaganego okresu uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczenia przed ukończeniem 18 lat albo w ciągu 6 miesięcy po ukończeniu nauki w szkole ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej lub w szkole wyższej oraz do dnia powstania niezdolności do pracy miał, bez przerwy lub z przerwami nieprzekraczającymi 6 miesięcy, okresy składkowe i nieskładkowe.

Renta dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy wyliczana jest na podstawie kwoty bazowej, wykazanych (udowodnionych) okresów składkowych i nieskładkowych oraz zarobków ubiegającego się o rentę, które będą wzięte pod uwagę w podstawie wymiaru renty.

Proporcje w wyliczeniach przedstawiają się następująco:

  • 24% kwoty bazowej (od 1 marca 2019 r. kwota bazowa wynosi 4003,88 zł),

oraz

  • po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych;
  • po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych;
  • po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresu brakującego do pełnych 25 lat okresów składkowych oraz nieskładkowych, przypadających od dnia zgłoszenia wniosku o rentę do dnia, w którym rencista osiągnąłby wiek emerytalny 60 lat.

Renta dla osoby częściowo niezdolnej do pracy wynosi 75% renty dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy.

Biuletyn

Biuletyn Kaszubskiego Instytutu Rozwoju Biuletyn Kaszubskiego Instytutu Rozwoju
  • Kontakt

    Kaszubski Instytut Rozwoju
    ul. R. Traugutta 7
    83-400 Kościerzyna
    tel./fax. +48 58 680 87 63
    tel. kom. 516-310-978
    www.kir.org.pl
    Email: biuro@kir.org.pl

    Konto: Bank PEKAO SA
    Nr: 33 1240 3783 1111 0010 2950 3073
    KRS: 0000096847
    REGON 192712444
    NIP: 591-15-52-244

    Aby się skontaktować można skorzystać z tego formularza.